أحمد بن محمد مسكويه الرازي ( مترجم : ابو القاسم امامى و على نقى منزوى )

379

تجارب الأمم ( فارسى )

گزارش يك سياست نادرست كه « ياقوت » با شتابزدگى پياده كرد همراه با يك پيش آمد نابهنگام كه فرايند هر دو به زيان او و سود على بويه بود : سياست نادرست كه « ياقوت » به كار بست آن بود كه دو تن از ياران ديلمى و سرشناس على بن بويه * به او پناهنده شدند و همين كه چشم او بر ايشان فتاد دستور داد گردن ايشان را زدند . پس ديلميان دانستند كه در پناهندگى رهائى ندارند و آن را پيش چشمانشان تاريك نمود . پس در جنگ تا دم مرگ ايستادند . پيشآمد نابهنگام نيز چنين بود كه ياقوت ، بامداد پنجشنبه كه جنگ را آغازيد ، پيادگان نفتگر آتش باز [ 1 ] را در ردهء پيشين نهاده بود ، كه ناگهان وزش باد برگشت و سخت شد و آتش در يك رده از سپاه ياقوت افتاد ، و ديلميان بر همان رده تاخته ، ايشان را كشتند ، و سواران ديلمى بر ساز و برگ ايشان يورش آوردند . گزارش دامى كه ياقوت هنگام گريز بنهاد ، ولى على بن بويه از آن پرهيز كرد و پيروز شد : چون ديلميان بر خرگاه و بار و بنهء ياقوت چيره شدند ، ياقوت هنگام گريز بر تپه‌اى بالا رفته ، درفش خود را بر آن بر پا نمود و چهار هزار تن از مردان خود را به گرد خود آورد . او گمان مىكرد كه ديلميان در اين هنگام ، شتابزده به بار و بنه و انبارهاى او يورش خواهند برد و سازمانشان درهم خواهد شد و او خواهد توانست بر ايشان پاتك [ 2 ] بزند . در تاريخ نيز اين خود دامى بوده است ، كه بسيارى از شكت‌خوردگان را به پيروزى رسانيده است . ياقوت به ياران گفت : پراكنده نشويد

--> [ ( 1 - ) ] M . متن : « يحاربون بمزاريق النفط و النيران . . . » در خ 6 : 83 « يحارب بقوارير النار » در جنگ بر روى آب ، و در خ 6 : 490 : « رماهم بالنار و الحجارة . . . » با منجنيق ، ديده مىشود . [ ( 2 - ) ] M . متن : « و يكر عليهم . . . و تأهبو للكرة . . . »